Transmongolië Express deel 1: Uitgebreid Rusland met kind

Reisperiode: 13 juli t/m 18 augustus 2019
Jouw Transsiberië reiziger: Johan, Leen en zoon Jasper (4 jaar)
Vakantiebestemming: Transmongolië Express met Noord-Korea
Bouwstenen: Moskou, Gouden Ring, Perm, Yekaterinburg, Krasnoyarsk, Baikalmeer, Centraal Mongolië (op maat), Oostelijke Gobiwoestijn, Datong, Beijing & Noord-Korea
Reisduur: 37 dagen


Dit is ons reisverhaal..

Een verhaal doorspekt met feiten, ervaringen maar ook met tips.

Tips voor een goed restaurant of voor activiteiten (met jonge kinderen).

Blijft een feit dat dit ons verhaal is, subjectief en zeker geen volledige ‘waarheid’. Maar misschien wel leuk om te lezen voor reizigers die deze reis ook maakten of graag willen maken.

Wie overweegt om deze reis te maken, heeft veel vragen. Die hadden wij ook.

Op praktische vragen zoals: Wat kost het eten? Wat kost een bezoek aan een museum? Hoeveel geld moet ik afhalen en waar? Hoe verlopen de grensformaliteiten? Daar vind je in dit reisverhaal een antwoord op.

Enjoy!! Dat deden wij ook.”

Thuis: visa en paspoort: help, we gaan dit echt doen!

De visumformaliteiten waren niet van de poes. Moesten we vorig jaar voor Sri Lanka enkele gegevens invoeren en een klein bedrag betalen, nu is het bijna een dag werk. Gelukkig krijgen we hulp van Your Planet Travel (van Jouwtranssiberiëreis.nl). Zij boekten alles en hielpen ons door deze bureaucratische rompslomp.

Vooral het visum voor China is spannend, want het wordt in eerste instantie geweigerd: de voorwaarden zijn aangescherpt en dus ook de informatie die ze willen van ons. Gelukkig had ik de ‘oude’ aanvragen afgedrukt zodat ik in ieder geval deze gegevens snel kan terugvinden.

Verder wil men ook nog andere documenten zoals een bewijs van ziekteverzekering (Rusland) en een werkgeversverklaring (China). Hoe dan ook. Als de paspoorten met benodigde visa erin per aangetekend schrijven worden geleverd… dat is een moment dat ons bijblijft. Wij gaan dit echt doen!!!

Een prijzige grap zijn al deze visumformaliteiten: 540 € per persoon.

Start van de reis: Moskou, een korte vlucht en een ander alfabet

Vliegen met Aeroflot of KLM?

De keuze is snel gemaakt want vliegen met Aeroflot is honderden euro’s goedkoper en we krijgen kinderkorting.

Toch twijfelt Johan omwille van de twijfelachtige recensies. Dat blijkt nergens voor nodig want onze vluchten zijn prima, de maaltijden ook en het aanbod van film, series,.. is ook in orde. Op de heenvlucht zitten we niet bij elkaar maar dat is ook het enige punt van kritiek.

De douaneformaliteiten in Moskou duren wel eindeloos en het zoeken naar de taxi ook…

Moskou: het Rode plein, Lenin en behulpzame Russen

Hotel & eten in Moskou

Het hotel ligt in de Arbat wijk. Een gezellige wijk met een autovrije boulevard die de wijk doorkruist. Bovendien zitten we op 1 metrohalte van het Rode Plein. Veel centraler kun je niet verblijven.

Voor ons eerste diner kiezen we een restaurant waar het er gezellig uitziet en er veel volk zit. Een prima keuze. Van de rekening snappen we niet veel maar duur is het er niet. 3675 RUB, omgerekend zo een 50 € voor ons drieën. Voor dat geld aten we soep, hoofdgerecht, dessert en dronken we bier (en frisdrank).

Gezellig restaurant in Moskou

Het hotel is best gehorig maar gelukkig heb ik oordopjes bij me.

Het mausoleum van Lenin

Na het ontbijt gaan we naar het Kremlin. Ik wil graag het mausoleum van Lenin bezoeken. Ik schuif aan in de rij maar die is wel heel erg lang. Johan en Jasper gaan rondwandelen en ik wacht geduldig tot het onze beurt is.

Om 10u20 ga ik in de rij staan. Om 12u55 staan we eindelijk aan de security check. Tip: met kinderen mag je “skip the line”!

Het mausoleum is een marmeren bouwwerk, binnen is het koud en op elke meter staat er een bewaker. Daar ligt hij dan. Een lamp aan zijn hoofd, verder is het vrij donker. Het kon wel een wassen beeld zijn. We leggen Jasper uit dat Lenin de leider was, dat mensen hem komen groeten en dat je stil moet zijn. Dat doet hij heel netjes.

Maar hij denkt er wel over na. Even later vraagt hij ‘Je mag ook niet roken bij die Leenkoning hé mama?’ ‘Nee, dat mag niet, roken is vies.’

Grootwarenhuis Gum is de moeite waard

We bezoeken ook ‘Gum’. Het is echt de moeite om dit grootwarenhuis te bezoeken al was het maar om het gebouw aan de binnenzijde te bewonderen. Ze verkopen er ijsjes maar ook luxeproducten zoals dure kaviaar.

Veel te zien: van Bolsjoij theater, metrohaltes tot Gorky’s Park

We wandelen rond in deze wereldstad en zien een theater dat meteen onze aandacht trekt. Het blijkt het beroemde Bolsjoj Theater te zijn. Hier ging op 20 februari 1877 ‘Het Zwanenmeer’, een ballet van Pjotr Tsjaikovski in première.

We nemen opnieuw de metro. Dat is op zich al een attractie want de metrohaltes zijn schitterend en omdat ze bewaard zijn gebleven zie je er ook de communistische ideologie terug.

We gaan naar Maxim Gorky’s Central Park of Culture and Leisure, kortweg Gorky’s Park. Een groot park met grote vijvers en een soort kermis.

’s Avonds dineren we bij MyMy. De sushi is erg lekker maar de steak stelt niet veel voor. Het restaurant trok al eerder Jaspers aandacht door het levensgrote beeld van een koe voor de zaak. Het is eigenlijk een buffetrestaurant: goedkoop en zonder poespas.

Nationaal Historisch Museum Moskou en bloemen

Gastvrije, behulpzame Russen

Onze eerste indruk van de Russen is die van een gastvrij en behulpzaam volk. In de metro sta je geen halve minuut te zoeken met je kaart, of er schiet iemand te hulp. In de metro staat er steevast iemand op als Jasper het metrostel binnenstapt ook al wil hij niet zitten.

Er blijkt niets te kloppen van ons beeld van een stug en gesloten volk. Vooroordelen zonder dat we wisten dat we ze hadden.

Moskou: Excursie Kremlin, 3 kathedralen en de Armoury

Een dag later hebben we een excursie geboekt ‘Kremlin, Kathedralen en Armoury’. Dat blijkt een uitstekende keuze.

Om 9u50 zitten we in de lobby te wachten. De één na de ander vertrekt met zijn gids. Verderop zit een dame van een jaar of 60, haar gezicht is een schilderij van getekende wenkbrauwen en felle make-up. Ze viel ons al op door haar aparte kledij. Ze wacht op ‘Russel Jacobs’ maar er logeert geen Russel Jacobs in het hotel en om 10u10 vertrekken we met haar naar het Rode Plein.

Moskou: skip the line met kinderen

Onze gids Irina weet de weg en dirigeert ons naar het begin van de rij bij de eerste kathedraal. Met kinderen hoef je volgens haar niet in de rij te staan. Als één van de wachtenden er iets over durft te zeggen wijst ze naar Jasper. Abrupt houdt de wachtende toerist haar mond en ze laat ons voorgaan.

3 kathedralen

Zo bezoeken we de 3 kathedralen: allemaal zijn ze kleurrijk versierd met iconen en fresco’s. Aan de buitenzijde lijken ze groot maar door de dikke muren en massieve pilaren zijn de kathedralen aan de binnenzijde eerder klein en knus.

We bezoeken de kathedraal waar de tsaren gekroond werden: de Assumption Cathedral. Ook nadat de tsaren naar St. Petersburg verhuisden kwamen ze naar hier voor de kroning.

The Annuniation Cathedral is de kathedraal waar ze kwamen bidden.

Tot Peter de Grote de koninklijke begraafplaats verplaatste naar St. Petersburg, werden de tsaren hier in Moskou begraven in de Archangel Cathedral.

Omdat we niet hoeven te wachten, gaat dit best snel.

Verkondiginskathedraal in Moskou

De Armoury

Ook bij de Armoury past ze het skip the line principe toe. We gaan voor en ze leidt ons rond zonder veel poespas.

Jasper vindt de koetsen wel interessant en aan hem wil ze wel wat aandacht besteden. De Fabergé eieren zijn prachtig maar veel kleiner dan verwacht en bovendien is het drummen om er een blik op te werpen. Ook de kleding van de tsarina’s is schitterend en spreekt tot de verbeelding.

Een groot museum, zeker de moeite van een bezoek waard.

Irina regelt intussen haar eigen zaakjes. Ze loopt te bellen terwijl ze ons eigenlijk rondleidt. ‘We moeten hier even wachten’ zegt ze. Vervolgens komt er een dame naar ons toe die Irina een zakje geeft (met verzorgingsproducten zo blijkt). Dat allemaal terwijl ze eigenlijk aan het werk is, dat maakten we nog niet eerder mee.

Aan het graf van de onbekende soldaat nemen we afscheid van haar.

We gaan terug naar ‘Gum’ want daar zagen we eerder een restaurant met een wachtrij. Vandaag is dat ook het geval en we gaan in de rij staan. Het blijkt een buffetrestaurant te zijn. Lekker eten en opnieuw niet duur: 1600 RUB oftewel 22 € voor 3 personen. Soep, hoofdgerecht en dessert. Geen wonder dat je hier moet aanschuiven.

De Basiliuskathedraal op het Rode Plein

Het is 16u40 als we 1000 RUB per persoon betalen om de Basiliuskathedraal te bezoeken. Dat is best veel als je bedenkt dat onze 3 gangen lunch voor 3 personen slechts 1600 roebel kostte.

Tja, een bezoek aan de blikvanger van het Rode Plein heeft zo zijn prijs.

Om 17 u sluit de ticketverkoop, zo blijkt. Net op tijd dus.

Echt de moeite om te bezoeken. Kleurrijk en vol ideale verstopplekken voor onze kleine vent.

De uivormige koepels zijn van buitenaf indrukwekkend maar ook aan de binnenzijde zijn ze de moeite. Bovendien werp je vanuit de kathedraal een andere blik op het Rode Plein.

Op tijd eten en slapen want morgen wacht de trein op ons.

Kotelnicheskaya embankment gebouw

Suzdal en Vladimir: De wieg van Rusland

Per hoge snelheidstrein van Moskou naar Vladimir

We lieten de reisorganisatie alle privétransfers regelen en dat bevalt ons meteen prima. Om 9 uur staat de taxi klaar en hij brengt ons naar het station.

Trein 704 vertrekt om 11 uur vanaf spoor 1.

Onze eerste trein vinden is dus een makkie. We staan op tijd aan wagon 10 maar op de trein geraken is niet gemakkelijk. De provodnitsha kan ons niet vinden in haar systeem. Een collega helpt haar en het komt goed.

We stappen op voor een rit van anderhalf uur. Deze trein is een hypermoderne snelheidstrein die met 200 km/u naar Vladimir spoort.

Vijf minuutjes voor aankomst worden we door de provodnitsha verwittigd. Dat blijkt elke keer zo te gaan. Ze nemen de kaartjes aan, waarschuwen je voor aankomst en geven je de kaartjes terug. 

Ticketcontrole Transsiberië Express

Suzdal

Kremlin & wellness in Suzdal

De taxi staat klaar en brengt ons naar Suzdal, de wieg van Rusland.

Omdat men er destijds niet in slaagde om het spoor langs Suzdal aan te leggen, bleef de tijd hier stilstaan.

We checken in en wandelen naar het dorp. Het Kremlin van Suzdal is vele malen kleiner dan in Moskou maar zeker de moeite waard.

Het Kremlin van Suzdal

Het hotel is geweldig. Het ligt in een grote tuin en beschikt over wellness faciliteiten: Turks stoombad, Finse sauna, een koud zwembad, een rustruimte.

Bovendien krijgen we een voucher zodat we er een uurtje gebruik van mogen maken. Dat doen we ’s avonds. We gaan er om 21 uur naartoe. ‘Jullie mogen wel blijven tot het sluit om 22u30’ beslist de aardige kerel aan de balie. Een half uurtje extra en we hoeven niet bij te betalen. Wat een service.

Kindvriendelijk Rusland

Na een prima ontbijt wandelen we opnieuw het dorp in.

We komen langs een speeltuin en natuurlijk wil Jasper hier wel even blijven. We komen al snel tot de conclusie dat er in elke stad wel een openbare speeltuin is. We concluderen dan ook dat Rusland een bijzonder kindvriendelijk land is. De meeste speeltuinen zijn goed onderhouden en vaak zelfs nieuw. Glijbanen, klimrekken, ingebouwde matten zodat ze niet hard vallen en soms zelfs faciliteiten om kinderen te verschonen.

Suzdal: Openluchtmuseum: Museum of Wooden Architecture & Peasant Life

We bezoeken het Museum of Wooden Architecture & Peasant Life.

Het openluchtmuseum van Bokrijk in België, maar dan in Suzdal. Het pure vakmanschap van deze gebouwen interesseert Johan. Bovendien geven ze een idee over hoe men hier vroeger leefde. Heel interessant.

Met kinderen reizen = reizen in een rustiger tempo

Suzdal is heel fotogeniek met zijn oude, houten en verwaarloosde huizen die overwoekerd zijn door bomen, klimop en onkruid. Bovendien is er amper verkeer waardoor Jasper naar hartenlust kan rondrennen en spelen.

Sinds we Jasper hebben gekregen reizen we in een ander, rustiger tempo.

Waar we enkele jaren geleden niet opzagen tegen een stevige wandeling, kiezen we nu voor paard en koets om ons naar het klooster te brengen, maar eerst gaan we lunchen. De Russische keuken bevalt ons prima.

Met paard en koets naar het klooster in Suzdal

Solyanka, een soort maaltijdsoep met 3 soorten vlees en afgewerkt met een schijfje citroen doopt Jasper om tot ‘olijvensoep’. Hij is er dol op en toegegeven: een bord solyanka met brood is voor ons de ideale lunch.

Voor 400 RUB (6 €) heb je hier dus een lunch.

Suzdal: Saviour Monastery of St. Euthymius

Na de lunch bezoeken we Saviour Monastery of St. Euthymius.

Helaas staan er amper bordjes met Engelse uitleg, al is de strekking van sommige exposities wel duidelijk. Indrukwekkend zijn de foto’s ten tijde van W.O.II.

Saviour Monastery of St. Euthymius

Overal Lenin

Daarna gaan we terug naar het hotel. We zijn verbaasd als we op weg naar het hotel een beeld van Lenin zien staan.

Wij dachten dat de leider van de Oktoberrevolutie wel uit het straatbeeld verdwenen zou zijn maar niets is minder waar. Diverse keren zien we behalve beelden, ook straten en pleinen die naar hem genoemd zijn.

Blijkbaar is hij ‘the good guy’ en Stalin ‘the bad guy’.

Lenin is de vader van de communistische partij, Stalin is de massamoordenaar. Stalin lag ook eerst opgebaard in het mausoleum maar zijn lichaam is nadien begraven. Lenin dus, je komt hem overal tegen.

Vladimir

Vladimir: Jaren 70-stijl

Op naar Vladimir. De chauffeur staat al op ons te wachten als we aankomen in het hotel. Onderweg begint het te regenen en het stopt niet meer tot ’s ochtends.

Aangekomen in het hotel blijkt dit meteen één van de beste hotels van de stad. Net als in Suzdal maar ook in veel andere steden hebben ze een ‘wall of fame’. Foto’s van bekende gasten, al dan niet voorzien van een handtekening. Vaak zijn het voor ons onbekenden maar niet hier: The Backstreet Boys logeerden hier.

Het hotel is recent gerenoveerd in wat wij ‘jaren 70 stijl’ zouden noemen (de kamer lijkt op de eerste slaapkamer van mijn ouders en zij trouwden in 1974 vandaar).

Desalniettemin is het een prima kamer, van alle gemakken voorzien zoals stopcontacten aan beide zijden van het bed, een flatscreen t.v. en een badkamer met bad. In no time is Jasper uitgekleed. Hij wil in bad.

Het ontbijt is één van de beste, zo niet het beste, van de hele reis.

Verse pannenkoeken (nee niet in een warmhoudbak maar echt vers): van de pan op je bord. Een ‘Jura’ koffiemachine met bonenmaler en dus echte, verse koffie. Wij begrijpen The Backstreet Boys wel.

Tip: Georgisch restaurant in Vladimir

In de speeltuin van Suzdal geraakten we aan de praat met een Fransman die met een Russische vrouw is getrouwd. Hij gaf ons een restauranttip en die slaan wij niet in de wind. Dus we zoeken en vinden het Georgische restaurant dat hij ons had getipt. De tip was ‘op de hoek van Gagarin Street’. Daar ligt het inderdaad. Het bevalt ons en ook de dag erop gaan we hier ’s avonds eten.

Vladimir voor kinderen: The Golden Gate & beelden beklimmen

We checken uit maar laten de koffers achter in het hotel.

We nemen de bus naar het verste punt: de toegangspoort tot de stad: The Golden Gate. Ideaal met kinderen want je loopt van het verste punt terug naar het centrum en dus terug naar het hotel waardoor je de afstand maar één keer loopt.

Vladimir is dankzij zijn station wel echt een stad geworden. Een leuke, compacte, overzichtelijke stad.

In het centrum staat diverse beelden die kinderen mogen beklimmen.

Beelden beklimmen in Vladimir

Het beeld van de brandweerman, de pomp kun je heen en weer bewegen en dan komt er water uit. Het beeld van de apotheker aan  ‘The Old drugstore’ etc. Ook dit is iets dat we regelmatig tegenkomen op deze reis: beelden zijn er niet alleen om naar te kijken maar ook om op te klimmen.

Lunchen doen we bij het bekende Coffee Company met gebakjes en koffie.

De Assumption Cathedral per elektrisch autootje

Daarna bezoeken we de Assumption Cathedral die we al van ver zagen dankzij de gouden koepels die blinken in het zonlicht.

Ja je leest het goed. ’s Ochtends stopte het met regenen en nu is het zonnig en warm.

Aan de kathedraal staan elektrische autootjes die je per 10 minuten kunt huren voor een klein bedrag. Dat doen we gedurende deze reis heel regelmatig. Niet alleen fijn voor de kleine kerel maar ook voor ons. Het is goed om eens rust te nemen, te zitten, de omgeving in je op te nemen en het leven van elke dag in Rusland te zien.

Het is prima spelen in Rusland

In het Georgische restaurant liggen bontmutsen. Gisteren lukte het ons niet om Jasper zo ver te krijgen dat hij er één op zou zetten. Vandaag lukt het wel en hij krijgt als beloning een ijsje. Intussen valt de regen alweer met bakken uit de lucht. De serveerster belt een taxi voor ons.

Nachttreinreis van Vladimir via Moskou naar Perm

Nu begint onze Transsiberië treinreis pas echt!

Aan het hotel staat dan de volgende taxi op ons te wachten. Deze vrouwelijke taxichauffeur loopt met ons mee tot op het perron al vergist ze zich wel van trein. Zelf ook opletten is dus de boodschap!

Perron 2 en perron 5 liggen naast elkaar (de logica ontgaat mij).

Op perron 5 vertrekt de trein van Moskou naar Perm en op perron 2 vertrekt de trein van Moskou naar Severobaikalask. Die laatste is trein 92 en dat staat op ons ticket dus laat ik me niet uit het lood slaan: op perron 5 vertrekt onze trein.

We maken nog even de ramen schoon aan de buitenkant voor we vertrekken. Nu begint onze Transsiberië treinreis pas echt!

In de trein naar Perm

Comfortabel reizen

We sliepen al eens eerder in 2e klasse maar dat was in India. Dat was met 6 personen in een coupé, geen deuren om de coupé af te sluiten maar enkel een gordijn. In Rusland verblijf je met z’n vieren in een afgesloten tweede klasse coupé. Dit is dus super de luxe voor ons.

Bovendien zit er elke keer een lakenpakket en een kussen inbegrepen in de prijs.

De treinen zijn oud, maar de provodnitsha’s en provodniks werken hard. Ze stoken de samovar op (ja echt met hout), ze maken de coupés en de gangen schoon, ze vervangen de afvalzakken en houden de toiletten schoon. Ze werken hard op de beperkte ruimte en met beperkte middelen.

De rustgevende cadans van de trein brengt ons naar dromenland.

Verblijf in de trein

Jasper slaapt 11 uur lang in de trein. De lieverd heeft helemaal geen moeite met het reizen per trein. Met oploskoffie en heet water uit de samovar maak ik koffie klaar. Crackers met speculoospasta vormen het ontbijt. Jasper eet met smaak in de trein. De noedels die ik voor de treindagen heb meegenomen, lust hij wel.

Vanaf Novgorod werd het 4e bed van onze coupé ingenomen door Alexander: een boomlange Russische kerel die regelmatig de trein neemt om op familiebezoek te gaan. Hij stapt op, gooit zijn zak op zijn bed, kruipt op zijn plaats en we horen of zien hem niet meer.

Perm: de verborgen parel

‘Ineens’ zijn we in Perm. We hebben het niet in de gaten. We zijn in een nieuwe tijdszone en de tijd gaat telkens vooruit. Als de provodnitsha ons verwittigd, hebben we nog 5 minuten en pakken we snel-snel onze spullen bij elkaar. De 18 uur in de trein waren zo voorbij.

Tip: stel als je in de trein stapt, je horloge of GSM alvast in op de nieuwe tijdszone.

Perm was (nog) geen ‘bouwsteen’ van Your Planet Travel. We hebben deze op maat toegevoegd. Het was mijn idee om hier te stoppen. In deze regio kun je nl. Perm 36 bezoeken en dat is een voormalig Goelag kamp.

Wij bezochten al eerder Auswitch, Birkenau en Sachsenhauzen. Dus wilden we ook wel een Goelag kamp bezoeken. Dat is het enige dat we weten van deze stad behalve dan, dat ze lang van de landkaart ‘verdwenen’ was.

De chauffeur komt tot in de coupé en helpt ons met de bagage. Onderweg naar het hotel zien we dat Perm een grote stad is.

Uit eten met behulp van een local

We gaan op zoek naar een restaurant dat aanbevolen staat in de Lonely Planet, het blijkt niet meer te bestaan. We lopen dan maar verder op goed geluk en zien neonreclame en een trap naar een kelder. We wagen het erop. De serveerster spreekt geen Engels en de kaart is ook enkel in het Russisch.

Geen nood, een aardige, behulpzame klant snelt ons te hulp. Met zijn gebrekkig Engels vertelt hij ons wat er op de kaart staat. We trakteren de man zijn favoriete bier en bedanken hem uitvoerig. Prima eten, lekker en niet duur.

De man geeft ons als tip om naar de zingende fontein te gaan om 22u45 maar zo laat willen we niet opblijven, tenminste dat denken we.

Johan geraakt echter aan de praat met een Russische kerel die ooit in België op vakantie was. Even later staat Andreij (zo heet hij dus) aan onze tafel met een fles vodka uit de regio. ‘De Belgen waren zo aardig dus ik wil graag iets terugdoen’. We kijken eerst argwanend naar elkaar. (als doorwinterde reizigers weet je, niets is voor niets, pas op. Voor je het weet willen ze iets van je.)

Aan de vodka met Andreij

Openhartig gesprek met een Rus

Weeral vooroordelen zo blijkt. Andreji bedoelt het goed. Hij schuift aan bij ons aan tafel en hij is openhartig. Poetin, daar zijn ze geen fan van. Hij haalt hier de rijke grondstoffen weg en 90% daarvan stroomt naar Moskou. Hoe verder je van Moskou verwijdert bent, hoe meer ze Poetin haatten, zo vertelt hij.

‘Wat doe je voor werk?’ vraag ik aan hem. ‘Ik ben advocaat.’ Met deze man zijn we lang in gesprek. Aan hem kunnen we wel wat vragen stellen.

Hoe komt het bijvoorbeeld dat we Lenin in het straatbeeld tegenkomen en zijn opvolger niet? Dat is volgens Andreji heel simpel.

De tsaar had steken laten vallen en Lenin wilde het beter doen. Zijn communistische ideeën waren niet slecht en zouden welvaart betekenen voor het gewone volk. Daarnaast waren zijn ideeën gestoeld op Karl Marx zijn ideologie.

Verdwijnen van Stalin uit het straatbeeld

Stalin daarentegen was uit op macht en gewin. Hij liet miljoenen mensen vermoorden om allerlei redenen, de meesten onschuldig. Hij maakte nog meer slachtoffers dan Hitler.

Toen dit, lang na Stalins dood, duidelijk werd, verdween zijn lichaam uit het mausoleum, zijn beelden uit het straatbeeld en zijn naam van het stratenplan. Zo kreeg Stalingrad zijn oorspronkelijke naam terug. Heel interessant, de ongezouten mening van deze intelligente man.

Het is al snel laat en we gaan dan toch maar naar de fontein. Op de tonen van de muziek ‘danst’ de fontein. Licht en geluid zoals in Barcelona maar dan minder druk.

Fonteinshow in Perm

Tragische geschiedenis

Het is 10 uur en we maken kennis met Nathalia. Deze 72 jarige dame met kort, grijs haar en een vormloze jurk is een vat vol kennis. Haar Engels is verbluffend goed, haar levensverhaal bezorgt ons koude rillingen.

Mijn moeder, zoals ze haar adoptiemoeder noemt, zat zelf een half jaar in een goelag kamp. Blijkbaar was er niet veel voor nodig om daar terecht te komen. De dag dat Stalin stierf, barste haar moeder in tranen uit. Van opluchting of uit angst voor wat er komen ging, dat was Nathalia nooit te weten gekomen.

Goelagbezoek met een kind

Nathalia heeft ook vragen aan ons: waarom willen we dit bezoeken? En met zo een jong kind? ‘Hij is de jongste toerist die ik ooit heb meegenomen naar Perm 36’ zegt ze. ‘Ben je niet bang dat hij het eng zal vinden?’

Nee hoor, stel ik haar gerust. Jasper zal vooral een grote weide zien en barakken waar hij door kan lopen en als er confronterende foto’s zijn, zullen we ervoor zorgen dat hij ze niet ziet. Echt gerust is ze –nog- niet maar we gaan op weg.

Nathalia in het goelagkamp

Indrukwekkende excursie: Goelagkamp Perm 36

Eenmaal buiten Perm verandert het landschap. We zien de bossen, de bergen, verlaten dorpen,… het is hier prachtig. Meteen is ook duidelijk waarom men hier een kamp had opgericht. Al zou je ontsnappen (wat onmogelijk was door de 5 verschillende soorten afrastering) dan stierf je door ontbering.

Goelag kampen maakten blijkbaar 3 fasen door: eerst zaten er misdadigers, vervolgens bevelhebbers van het vorige regime en in de laatste fase politieke gevangenen. Was het maar zo zwart-wit. In deze kampen zaten vooral veel onschuldige mensen.

Er zijn amper toeristen en we kijken rustig rond. Lang niet alles is bewaard van het kamp en als het zo verdergaat is er over een paar decennia helemaal niets meer te zien. Het wordt slecht onderhouden en de houten barakken hebben te lijden onder de tand des tijds.

In één barak sturen we Jasper weg: het zijn allemaal tekeningen over het leven in het kamp en ze laten niets aan de verbeelding over.

Hoe was het in de kampen?

Nathalia vertaalt en vertelt. Wie zich niet gedroeg ging voor 2 weken de isoleercel in. Of men gaf de gevangenen een boterham met gezouten boter en haring maar niets te drinken. Bewakers kookten voor zichzelf, lieten de keukendeur openstaan zodat de geur zich verspreidde maar ze gaven de gevangenen niets.

Daarnaast zaten mannen en vrouwen in één kamp… je kunt je wel voorstellen wat er gebeurde… wat moest men met die baby’s?

Het is een indrukwekkende excursie. We nemen er dan ook de tijd voor. Het gemiddelde bezoek duurt 1,5 uur. Wij zijn bijna 3 uur binnen.

Haar vrees voor Jasper is ongegrond. Hij is te jong om de omvang en de bedoeling van dit kamp te begrijpen.

Het leven in de Sovjettijd

Onderweg gaan we lunchen. ‘Lusten jullie solyanka?’ O ja hoor, lekker. Dat kan ook gezegd worden van de goulash die ze ons vervolgens serveren.

Nathalia is een kind van de Sovjettijd. Omdat het zo goed klikt met haar, durven we haar mening te vragen.

Zij weet hoe het toen was en hoe het nu is. Wat vind ze daar nu van?

‘Weet je, er was geen luxe maar we hadden te eten. Vlees was echt vlees en melk was echt melk. Het kwam van de grote coöperatieven die talrijk aanwezig waren in de Sovjet Unie. Men leerde ons om de betere versie van onszelf te zijn. Er werd gezorgd voor kinderen, ouderen kregen pensioen.

Het leven nu

Ik ben 72 jaar maar ik kan niet met pensioen want daar kan ik niet van leven. Alle coöperatieven zijn gesloten na de val van de Sovjet Unie en massa’s metaal- en staalarbeiders (uit wapenfabrieken) verloren hun baan. Massa’s mensen zonder werk, een kloof tussen arm en rijk. Het was vreselijk na de val.’

‘Maar ik begrijp dat het moeilijk is voor jullie om dat te begrijpen’ zegt ze. Ze kreeg ooit de kans om een studiereis te maken naar de USA. Ze wist niet wat ze zag: zoveel levensmiddelen, zoveel keuze,… Eenmaal weer thuis had ze het gevoel van de hemel in de hel terecht te komen. Wij weten meteen waarom ze de Engelse taal zo goed beheerst.

Ze gaat nog regelmatig naar de USA als ze haar daarvoor vragen, zo vertelt ze nog. Niets dan respect voor deze dame, die we in ons hart sluiten.

Eenmaal terug in Perm vertelt ze dat ons hotel dichtbij het ‘enbankment’ ligt. Leuk voor Jasper vind ze.

Dinosauriërsmuseum

We vragen Katja (onze 35 jarige chauffeuse) om ons naar het museum met de dinosauriërs te brengen i.p.v. naar het hotel. Nathalia staat erop om met ons mee te gaan en ons de weg te wijzen. Dat is maar goed ook.

Het museum bevindt zich op de 4e verdieping van een flatgebouw in een woonwijk. Zonder haar hulp hadden we het waarschijnlijk niet gevonden. Nog een dikke knuffel voor Nathalia die met moeite de 1000 roebel fooi aanneemt die we haar geven.

Dit museum zou ik iedereen aanraden. Eerlijk gezegd wisten we niet wat we moesten verwachten. We dachten dat het een oud en stoffig museum zou zijn maar niets in minder waar. Het is modern, ruim en gericht op kinderen die er archeoloog kunnen spelen.

Er staan kisten met zand waar ze zelf met een borsteltje aan de slag mogen om een skelet bloot te leggen. Overigens is het één van de weinige musea met Engelstalige uitleg. We betalen 3€ entree. Er zijn amper toeristen en de zaal staat vol met skeletten van mammoet tot T-Rex en vele anderen.

Dino's kijken in Perm

Perm vanaf het water

Het enbankment dan. Opnieuw weten we niet wat we moeten verwachten en alweer kijken we onze ogen uit. Langs de rivier strekt de promenade zich uit. Netjes aangelegde trappen, perkjes en speeltuinen. Kraampjes met hotdogs en barista’s.

Aan de steiger ligt een boot. Mogen we mee? Voor 450 roebel per persoon vaar je gedurende anderhalf uur rond. De uitleg die we uit de speakers horen is er enkel in het Russisch maar dat geeft niet.

We zien Perm vanaf het water en dat is de moeite waard. Bovendien is het mooi, zonnig, warm weer en zitten we op het bovendek met de zon op ons gezicht. Het is de ideale activiteit voor een zomerdag, zeker met kinderen. Opeens klinkt er Russische popmuziek uit de speakers.

Jasper begint midden op de boot te dansen, al snel volgen er meer kinderen en tegen het einde van tocht staat het bovendek vol met dansende volwassenen. De lokale Casanova’s geven het beste van zichzelf. Samen met enkele Russische toeristen moeten we daar toch erg om lachen.

Voor 100 roebel per stuk eten we hotdogs op een bankje en kijken we naar de ondergaande zon. Waarom zijn hier zo weinig toeristen???

Afscheid nemen van Perm

In een koffiebar vinden we een lekkere cappuccino en vervolgens gaan we nog even naar de speeltuin aan het enbankment.

Rond het middaguur stappen we in de taxi en gaan naar het station. Met pijn in het hart nemen we afscheid van deze verborgen parel waar we best nog een dag langer hadden willen blijven. Deze plek is echt ‘een bouwsteen’ waard.

De chauffeur raakt onze koffers niet aan. Hij dumpt ons aan het station. We komen gedurende de reis tot de conclusie dat de ene chauffeur, de andere niet is. Sommigen dragen de koffers, wijzen ons de weg, komen ons in de coupé al helpen of lopen mee tot op het perron. Anderen doen zo weinig mogelijk.

In het station staat er nergens vermeld op welk perron de trein aankomt. Ik ga informeren maar ze spreken enkel Russisch. Google translate wordt bovengehaald want behulpzaam zijn ze wel maar… ze weten het ook niet, zo staat er.

Tien minuten voor aankomsttijd verschijnt er dan eindelijk een bericht: spoor 4. We volgen de meute naar spoor 4 en stappen op de trein voor een rit van ‘amper’ 6 uur.

Yekaterinburg: de Romanovs

Om 21 uur komen we aan in Yekaterinburg. Hier is de chauffeur erg aardig. Hij geeft ons een hand, stelt zichzelf voor en helpt ons met de koffers.

Het hotel ziet er aan de buitenzijde niet bijzonder uit maar is aan de binnenzijde mooi en gerieflijk. Onze kamer is zeer groot en van alle gemakken voorzien.

Om de hoek zit een Oezbeeks restaurant. Daar gaan we vanavond eten en dat bevalt heel goed. Het is ook echt een restaurant waar de lokale bevolking eet. Geen poespas: je krijgt je eten, je eet het op, je gaat weer weg.

De volgende ochtend zijn we aangenaam verrast door het ontbijt. Niet door de locatie want het is meer een gang waar men tafeltjes heeft neergezet dan een ontbijtruimte, maar door de verse koffie, het verse brood, beleg en de broodrooster.

Intussen belt onze gids, ze zijn een kwartiertje later want er is druk verkeer. Geen probleem. We maken kennis met Maryanne. We schatten haar 35 jaar. Ze heeft 2 kleine kinderen en spreekt uitstekend Engels. Al hadden we dat wel verwacht in een toeristische stad als Yekaterinburg.

Indrukwekkend bezoek aan grafheuvels

We zijn net buiten de stad als onze chauffeur de auto al aan de kant zet. ‘Kom maar mee’ zegt Maryanne. We kijken elkaar aan. Wat gaan we hier doen?
We zien heuvels bedekt met gras, rondom zijn er enkel bossen. Een rustige, lieflijke omgeving lijkt het. Niets is minder waar.

Dit zijn massagraven. Stalin was al overleden toen men bekend maakte dat er tijdens zijn regime miljoenen mensen geliquideerd zijn. Veel mensen werden naar goelag kampen gestuurd maar je kon ook ‘zomaar’ doodgeschoten, en gedumpt worden in één van deze massagraven.

Niet alleen net buiten Yekaterinburg zijn er massagraven. Ze zijn er in nog veel meer steden. We weten intussen dat er in die tijd niet veel nodig was om in ongenade te vallen. Dat maakt het wel heel eng, het had iedereen kunnen overkomen. In ieder geval hebben de nabestaanden nu een plek om naartoe te gaan.

Aan iedere grafheuvel staan de namen van de mensen die hier een laatste rustplaats vonden. Wat zijn het er veel! Geen wonder dat Stalin uit het straatbeeld is verdwenen. We houden één minuut stilte voor zoveel menselijk leed.

Masks of Sorrow in Yekaterinburg

Bubbels drinken bij de Euro-Aziëgrens

We gaan verder want het is een drukke dag. De volgende halte is een obelisk die de geografische grens Europa – Azië aanduidt. Geen felbevochten grens maar de plaats waar ooit, lang geleden, 2 aardplaten tegen elkaar kwamen waardoor de vegetatie van beide aardplaten verschillend is. Al valt ons dat niet erg op.

Dat hier veel toeristen komen, dat valt wel op. Vooral aan de grote hoeveelheid flessen die men hier gestapeld heeft. Je drinkt een glas bubbels aan beide zijden en legt je lege fles dan bij de andere flessen. Een meterlange muur van flessen dus.

Die ‘obelisk’ is overigens een kleine metalen constructie, soort Eifeltoren in het klein. Dus niet de granieten zuilen die je in Rome ziet.
Deze geografische grens is volgens Maryanne op heel veel plaatsen met obelisken gemarkeerd. Reizigers die niet in Yekaterinburg uitstappen kunnen dit soort obelisken zien vanuit de trein. Dat las ik al in reisverhalen maar dan moet je toch wel erg goed opletten.

De Europa-Aziëgrens in Yekaterinburg

Als zich buiten Yekaterinburg niet de laatste rustplaats van de Romanovs bevond, zou deze stad lang niet zoveel toeristen aantrekken. Maar door de gebeurtenissen aan het begin van vorige eeuw is Yekaterinburg een populaire stopplaats geworden.

Als je trouwens het klooster en de laatste rustplaats wilt bezoeken, dan boek je dat best vooraf. We ontmoeten hier toeristen die deze highlights ook wilden bezoeken, maar met ‘slechts’ 2 nachten in deze stad. En zonder boeking vooraf is het bijna onmogelijk om het ter plekke te regelen.

De duistere geschiedenis van Yekaterinburg

Ganina Jama is onze volgende stop. Lang dacht men dat de Romanovs hier begraven lagen maar niets is minder waar. Het verhaal van de moord op de tsarenfamilie is gruwelijk.

Tsaar Nicolas II had troonsafstand gedaan en vroeg asiel aan in de UK maar dat werd geweigerd omdat men geen conflict wilde met het machtige Russische rijk. Hij werd met zijn gezin gevangen gehouden in St. Petersburg en vervolgens in Tobolsk, in Siberië.

Inmiddels was er een oorlog gaande tussen de witten (tsaargezinden en Russische adel) en de roden (bolsjewieken, communisten, Lenin en kompanen). De Romanovs waren in Yekaterinburg, in afwachting van hun proces in Moskou. De ‘witten’ waren in opmars en als ze de stad in handen zouden krijgen, zouden ze de tsaar in ere herstellen. Dus werd er hals over kop gehandeld.

Het einde van de Romanov dynastie

De Romanovs logeerden in het Ipatyev huis en werden in de nacht van 16 juli 1918 doodgeschoten in het souterrain. Toen de ‘witten’ de stad bereikten was het te laat. Ganina Jama is de eerste plaats waar men de lichamen wilde dumpen. Daar vond men nadien stof, edelstenen en andere resten terug. Begrijpelijk dat men eerst dacht dat ze hier hun laatste rustplaats hadden.

De lichamen werden nadien pas gevonden in een bos verderop. In Sovjet tijd al, maar toen wilde men dat potje liever gedekt houden. Bovendien vond men toen maar 1 graf. Het 2e graf ontdekte men pas veel later.

We nemen plaats op een bankje en eten een boterham, het is lunchtijd. Het is een heerlijke, rustige omgeving. In de verte zien we een trein passeren. Uiteindelijk is dit niet de laatste ‘laatste rustplaats’ van de familie. De restanten werden overgebracht naar St. Petersburg.

Ganina Jama in Yekaterinburg

De Kathedraal op het Bloed

We vragen aan onze gids om ons niet naar het hotel te brengen maar naar de Kathedraal op het Bloed. Hier stond het Ipatiev huis. Hier vonden de moorden plaats. Nu staat er geen oud huis maar een heuse kathedraal.

Het oorspronkelijke huis liet men slopen. Opdrachtgever van dienst was Boris Jeltsin (toen nog geen president maar gouverneur). Men wilde destijds, met de Olympische Spelen voor de deur, geen bedevaartsoord voor de Romanovs in Yekaterinburg. Nadien kreeg hij kennelijk wroeging en liet deze kathedraal bouwen. Daarmee creëerde men dus wat men eerst niet wilde; een bedevaartsoord.

Aan de binnenzijde is ze van boven tot onder beschilderd met taferelen uit het leven van tsaar Nicolas II en zijn gezin. Op de benedenverdieping is er één ruimte die schaars verlicht word. Dat was de plaats van het souterrain. Daar vonden de moorden plaats.

Kathedraal op het Bloed in Yekaterinburg

Kaarsjes branden

Zoveel kerken om te bezoeken. Is dat wel iets voor kinderen?

Wij kochten pakjes met kaarsen. Dat Jasper kaarsjes mag branden, vindt hij prachtig en zorgt ervoor dat hij steeds weer enthousiast meeloopt.
Wil je dit ook doen? Koop dan pakjes met 10 of meer kaarsen, ze zijn veel goedkoper dan de kleinere verpakkingen.

Tip: wandelroutes

In Yekaterinburg kun je (net als in Perm, Irkutsk en nog meer Russische steden) een ‘rode’ en een ‘groene’ wandeling volgen. Die brengt je langs de belangrijkste bezienswaardigheden van de stad. Er bestaan plannetjes van en je hoeft ook maar letterlijk de lijn te volgen. Deze staan nl. op de grond geverfd.

We komen langs een groot meer. Met een speedboot kun je over het meer varen. Dat ziet Jasper meteen. We ontkomen er niet aan om dit ook te doen. Niet erg, het is mooi weer en een stad vanaf het water bekijken is altijd een leuk idee, zeker met kinderen.

Levensecht dinopark

Een dag later vertrekt de trein alweer maar pas ’s avonds. Daarom gaan we in de ochtend op zoek naar een ‘dinopark’. Het is een tip van Maryanne. We vinden het park maar aan de voorzijde is het eerder een soort kermis. Voor elke attractie moet je apart betalen en Jasper wil ze liefst allemaal bezoeken.

Dankzij de technologie met sensoren beginnen de dino’s te brullen, bewegen, virtueel vuur te spuwen,… als je vlakbij bent. Erg eng is het niet. Wel heel mooi en origineel. Vooral omdat het in een bos gelegen is waardoor het –zeker voor kinderen- heel ‘echt’ lijkt.

Boris Jeltsin Center

Boris Jeltsin, tja wat moeten we daarvan vinden? We bezoeken het Boris Jeltsin Center maar onze gevoelens blijven gemengd. Zijn kantoor is hier nagebouwd, de meubels die erin staan zijn de originele. Het museum gaat te werk op de belangrijke dagen van zijn regeerperiode. Interessant om te zien. Een museum van feiten, foto’s en persoonlijke bezittingen.
Een soort ‘held van de natie museum’ voor de eerste president van de Russische Federatie.

We gaan naar de supermarkt want we hebben één van de langste treintrajecten van deze reis voor de boeg. Hier in Yekaterinburg is trouwens bijna alles te krijgen. Zakken vol met verse broodjes, koekjes, chocolade, chips, cola, … nemen we mee.

We dineren nog een keer Oezbeeks en de chauffeur pikt ons op aan het restaurant. Gelukkig is het ook dit keer een behulpzame kerel want naast de koffers hebben we ook de zakken van de supermarkt mee.

Treinreis naar het hart van Siberië

Een dag in de trein: 35 uur in de trein naar het hart van Siberië. Veel mensen in onze omgeving kunnen zich niet voorstellen hoe het is om vele, vele uren in een trein te zitten. Het is anders dan de treinen in België en Nederland.

Je zit er dagenlang dus je hoeft niet op te letten dat je niet op tijd uitstapt. Bovendien: daar heeft de trein personeel voor. Zij letten op en waarschuwen op tijd. Je dumpt je bagage onder de banken, in de bakken en bovenin (je leest het goed, boven de gang is er ook bagageruimte die je kunt bereiken vanaf de bovenste bedden).

Je maakt het je gemakkelijk. Wij hadden steeds 1 tas met daarin datgene we nodig hadden voor de treinreis: schoon ondergoed, schone sokken, pyjama, haarborstel, tandpasta- en borstel, medicijnen, iets om te lezen, een spel of een puzzelboekje.

Ontmoeting in de trein

Onze coupégenoot zit al enkele dagen in de trein. Zoals zovelen stapte hij in Moskou op de trein en stapt hij in Irkutsk voor het eerst van de trein. Begrijpelijk als je een sabbatical van een jaar neemt maar voor ons onbegrijpelijk want we hebben al zoveel moois gezien. Dat mis je dus allemaal als je niet uitstapt in steden als Vladimir, Perm, Yekaterinburg,…

Dineren doen we samen. Al is hij wel een beetje beschaamd. Hij heeft enkel ‘droog voedsel’ bij zich maar dat is logisch. Je hebt geen koelkast ter beschikking dus vers vlees of verse kaas neem je niet mee. Als hij brood had meegenomen dan was het niet meer vers geweest.

Geen probleem: eet maar mee met ons. Gezellig met zijn vieren aan het tafeltje van onze coupé kletsen we in het Nederlands want, behalve onze coupégenoot is hij ook nog eens een landgenoot. Zo kunnen we eindelijk weer eens onze moedertaal spreken (behalve tegen elkaar dan).

Geen drank in de trein

Als Jasper slaapt halen we de alcohol boven maar dat doen we stiekem want drinken in de trein is verboden. Begrijpelijk: niemand wil zijn nachtrust laten verstoren door dronken Russen of toeristen. Wij zijn echter rustig, drinken niet veel maar we verstoppen het wel want het is tenslotte verboden.

De tijd vliegt voorbij en nog een dag later zijn we in Krasnoyarsk. Helemaal in hartje Siberië.

Krasnoyarsk: industrieverleden en Stolby

Tijdens deze reis gaat de tijd ook steeds ‘vooruit’. Voor ons gevoel is het dus vroeg in de ochtend maar het is toch echt al rond het middaguur als Anatoliy ons oppikt aan het station. Dit gedeelte van onze reis is helemaal met hem geregeld en hij neemt zijn werk zeer ernstig. We krijgen zijn telefoonnummer: als er iets is, mogen we hem altijd bellen. Hij spreekt goed Engels, is goedlachs en behulpzaam.

In Krasnoyarsk logeren we in een hostel. Dat had men ons geadviseerd en we zijn blij dat we dit advies hebben opgevolgd. Onze kamer is de enige kamer in het hostel met een eigen badkamer en toilet. De kamer is echter nog niet gereed als we aankomen maar dat hindert niet. We mogen de andere badkamers en toiletten op de gang gebruiken. Daar maken we graag gebruik van, evenals de wasmachine waar je voor 100 roebel per machine, je was kunt doen.

Ze hebben overal aan gedacht want je krijgt er ook wasmiddel bij, er is een strijkplank en er zijn droogrekken. Bovendien is de ligging heel centraal. In één woord: ideaal vooral met kinderen. Hier logeren is budgetvriendelijk. Je kunt bij de lokale supermarkt inkopen doen en gratis gebruik maken van de keuken.

Impressie Krasnoyarsk

Voor 800 roebel huren we 2 fietsen voor 3 uur. Een brug verbindt Tatyshev Island met het vasteland. Auto’s zijn hier verboden dus je kunt er naar hartenlust wandelen en fietsen. De mooiste foto’s van eekhoorns neem je hier want hier zijn er massa’s en ze zijn bovendien niet bang. Ze hebben hier geen natuurlijke vijanden waardoor je er echt heel erg veel ziet.

We hebben nog tijd over dus fietsen we naar de stad maar daar zien we dan weer geen enkele fietser. Dat we het aandurven om hier te fietsen levert ons vooral getoeter van auto’s op.
Krasnoyarsk was, net als Perm, een gesloten stad. Weggevaagd van de landkaart, gesloten voor het toerisme. Pottenkijkers waren hier niet welkom.

Wapenfabrieken en opslagplaatsen vond je hier in overvloed. De vele metaalarbeiders werden gehuisvest in grote, hoge, nietszeggende flats. Die flats getuigen nu nog steeds van dat verleden. Dat maakt dat we Krasnoyarsk niet meteen een mooie stad vinden. Al zien we wel dat er her en der koffiebars en hippe restaurants zijn.

Diner en ontbijt

Eén daarvan is ‘People’s’. Hier eet je vlees, dat zie je al aan het logo. Met zijn 3000 roebel op de rekening is het meteen ons duurste diner tot nu toe. Johan krijgt ‘gratis’ een glas wijn bij zijn steak, mijn steak Stroganoff is erg lekker en Jasper vindt zijn frietjes ook heerlijk.

Na een onrustige nacht (Jasper slaapt blijkbaar beter in de trein dan in een bed) ontbijten we in de koffiebar die Anatoliy ons aanraadde. We beslissen meteen om hier morgen, voor we weer op de trein stappen, broodjes te halen.

Stolby N.P. en een schat van een ranger

Over Anatoliy gesproken, die staat aan het hostel op ons te wachten als we terugkomen. Hij neemt ons mee naar Stolby National Park.

De wandeling is pittig. Geen wonder dat hij aan ons vraagt of Jasper de wandeling (die de midden houdt tussen een wandeling en een hike) wel aankan.
Uiteindelijk is het Jasper die met Anatoliy vooruit rent en zijn het Johan en ik die proberen te volgen.

Stolby Nationaal Park

Anatoliy is super sympathiek. Hij vertelt over zichzelf: hij heeft een vrouw en 2 zonen. Eén zoon van 20 jaar en een zoon van 6 jaar. Waarom zoveel leeftijdsverschil tussen de kinderen? Dat is een goede vraag… ‘we hebben gewoon lang op hem moeten wachten’ is zijn verklaring.

Meteen ook de manier waarop deze ranger in het leven staat. Eén met de natuur. Zijn vrije tijd brengt hij door in zijn datsja / dacha. Dat is een soort buitenhuisje voor wie het zich kan veroorloven. Anatoliy en Jasper mogen elkaar heel graag, ze zoeken samen paddenstoelen en bloemen. Uiteindelijk zit Jasper op Anatoliy’s schouders als we de top bereiken. Wat een conditie heeft die kerel.

Bezoek aan Stolby Nationaal Park met Anatoliy

Blij met deze excursie

We hebben er een prachtig uitzicht op de 90% van het park dat niet toegankelijk is voor toeristen en bovendien de natuurlijke habitat van de bruine beren. Afdalen doen we deels te voet, deels met de stoeltjeslift.

Eénmaal beneden gaat Anatoliy de auto halen. Wij rusten uit en Jasper springt rond op de springkastelen die er staan. Waar en hoeveel we moeten betalen kan ons in eerste instantie niemand vertellen. Engels spreken, ho maar. Als er na 20 minuten dan iemand naar ons toekomt om het over betalen te hebben, moeten we al gaan en staat de auto klaar.

We slaan de lunch over want het is al na drieën als we weer in de stad aankomen. We zijn blij dat we deze excursie hebben opgenomen in ons programma want als stad is Krasnoyarsk niet echt overtuigend voor ons. Bovendien zie je dan niets van de natuurpracht die zo kenmerkend is voor Siberië.

Communistisch museum

De overige tijd besteden we in Ploshchad Mira, een museum dat bij de opening in 1987 nog ‘Krasnoyarsk’s Lenin museum’ heette.
Het is van naam verandert na de val van de Sovjet Unie maar desondanks is het een museum dat het communisme bejubelt. Nooit eerder bezochten we zo een naargeestig en onsamenhangend museum.

Komt misschien ook omdat er maar 1 Engelstalige flyer is, al de rest is in het Russisch. In een nis liggen de trouwringen van Lenin en zijn vrouw. Om ze te zien heb je wel de zaklamp nodig die ergens verderop ligt.

Een maquette van de ‘bouwstijl’ in communistische tijden, een gang met foto’s van gezinnen (soort van: kijk eens hoe gelukkig de mensen waren). Brieven, foto’s, (borst)beelden van Lenin maar slechts enkele foto’s van de illustere partijgenoot. Nog even een bezoekje aan de boot die eerst toebehoorde aan Tsaar Nicolas II en vervolgens aan Lenin en dan is de dag alweer voorbij.

Stormachtige treinreis naar het Baikalmeer

Na een rustige nacht verlaten we dit ‘hart van Siberië’. Op naar de trein maar eerst broodjes halen in de koffiebar. We zeulen met koffers want niet in alle stations zijn er roltrappen. We nemen afscheid van Anatoliy die we het allerbeste toewensen.

Twee minuten voor de trein vertrekt valt onze coupégenoot binnen, letterlijk. Victor, een 29 jarige, nerveuze Russische kerel is helemaal in de ban van ‘zijn’ lake Baikal. Hij laat ons schitterende foto’s zien die hij in de winter gemaakt heeft. Ook wij zijn benieuwd naar het grootste zoetwaterreservoir ter wereld.

De trein wordt ruw bestuurd en dat belooft voor vannacht… Ja hoor, ook ’s nachts is er geen sprake van de rustige cadans die ons in slaap wiegt. Bruusk wordt er geremd, snelheid gemaakt,…
Vervolgens lijkt het alsof we uren stilstaan.

Als ik om half 6 stilletjes onze spullen bij elkaar raap, komt de provodnitsha melden dat we inderdaad hebben stilgestaan vannacht. We hebben 6 uur vertraging opgelopen.

Door de vele regen en overstromingen in de regio waren er rotsblokken op de sporen terechtgekomen en moesten de sporen worden vrijgemaakt. We zijn blij dat we dit weten: dan kunnen we Jasper lekker laten slapen. Gelukkig is de trein niet gebotst tegen deze rotsblokken. Het regent bovendien dus we malen niet om de vertraging.

Jasper wordt om 10u45 wakker, een kwartier voor aankomst. Net als tijdens de andere treinritten slaapt hij lang in de trein. Alleen voor onze chauffeur is het vervelend dat wij vertraging hadden: hij heeft 5 uur op het station van Irkutsk staan te wachten op ons…

Listvyanka aan het Baikalmeer

We gaan op weg naar Listvyanka aan het Baikalmeer. Het blijft regenen en dat voorspelt niet veel goeds.
In het chalet worden we hartelijk ontvangen. Na het inchecken zetten ze een kacheltje op onze kamer ‘for the little boy’. Geen overbodige luxe bij een temperatuur van ‘maar’ 13°C.

Op een dag als deze zou je een boekje lezen en niets doen maar we zijn nu hier en morgen reizen we alweer verder dus rest er ons niets anders dan de regen te trotseren.

De wereld is minder mooi als het regent. Foto’s van bestemmingen worden gemaakt als het zonnig is of –in het geval van dit meer- als het dichtgevroren en besneeuwd is.
Lake Baikal doet ons nog het meeste denken aan de Noordzee. Grijze lucht, grijs water, regen striemt in ons gezicht. Even snel een foto maken aan het meer en wegwezen.

Het Baikalmeer

We bezoeken dan maar de vismarkt en de befaamde, gerookte Omul smaakt heerlijk. We maken er kennis met een stel Russen die graag hun zelfgestookte vodka met ons wilt delen. Dat slaan we toch maar over.

Zeehondenshow voor de kids

Wat we niet overslaan is de zeehondenshow. Toeristisch, of wat had je gedacht maar wel leuk voor kinderen. Bovendien een prima activiteit bij regenweer. De show is een verhaal maar enkel in het Russisch. Het enige Engels dat ze spreken is ‘put away camera’. Foto’s maken verboden (al maak ik er stiekem toch).

De zeehonden doen kunstjes, klappen, geven zoentjes. Eén van de dieren maakt een ‘kunstwerk’ dat men aan het einde van de show per opbod verkoopt. All for the money. Dat blijkt ook als je de show verlaat: voor 200 roebel mag je op de foto met de zeehond. Ze maken de foto met je eigen camera dus kun je met de foto’s doen wat je wilt. Dat is dan weer een voordeel. Jasper vindt het allemaal prachtig en dat was de bedoeling.

Flora en fauna van het Baikalmeer: museumbezoek

Er zijn 3 musea over het Baikal meer en één daarvan ligt in Listvyanka. Dat willen we wel bezoeken want al zien wij het meer niet op zijn mooist, de fauna en flora zijn van groot belang en bovendien heel bijzonder. 

We kopen kaartjes in het museum en wandelen rond. De ontwikkeling van het meer door de eeuwen heen, uitleg over de vegetatie, de dieren, het belang van het meer. De verschillende wijzen waarop men het meer in de gaten houdt en dan een gele deur. Achter deze deur zit een soort ‘simulator’. Onze kaartjes zijn echter niet de juiste.

Terug naar de kassa dan maar. Het is 16u15, de kassa sluit om 16u30 toch doet de dame achter de kassa alsof ze ons niet ziet. Daar zijn ze hier in Listvyanka wel heel goed in.
De enige plek in Rusland die we bezochten waar men niet vriendelijk, behulpzaam en attent is. Wie enkel hier uitstapt (en dat zijn er nogal wat) die ziet het echte Rusland niet. Misschien is men ook gewoon de horden (Chinese) toeristen beu?

In het bushokje tegenover het museum wachten we op de bus. In de verte breekt de zon door en vangen we een glimp op van hoe mooi het hier kan zijn. Vijfenveertig minuten later komt de bus dan eindelijk.

Het is al laat, na 20 uur als we het hotel binnenstappen. Kunnen we nog iets eten? Gelukkig kan dat. We zijn uiterst tevreden met een donker biertje, een salade van komkommer en tomaat, rijst en een gehaktbal, een plak cake en een kop koffie. Een warm bad doet deugd.

De uitbaters van het hotel zijn de enige aardige, behulpzame mensen die we ontmoeten in Listvyanka.

Beschrijving Listvyanka

Listvyanka… tja we zagen het dorpje niet op zijn mooist door het regenweer. Het is eigenlijk geen dorpje maar één lange straat. Verwacht geen straatjes waar je langs kunt struinen of een boulevard langs het Baikal meer. Een enbankment -zoals we dat gezien hebben in veel minder toeristische steden zoals Perm maar ook in Krasnoyarsk- vind je hier niet. We zien meer van Lake Baikal als we (terug in de trein) langs het meer rijden. Dan krijgen we ook een betere indruk van de omvang.

Wij zouden normaal ook 3 nachten in deze regio verblijven en naar Bolshie Koty gaan. Door veranderingen in het treinschema moesten we onze plannen wijzigen. Daardoor hebben we hier een dag minder en in Ulan Bator een dag meer. Een geluk bij een ongeluk voor ons.

Irkutsk: het Parijs van Siberië

Om 15 uur zijn we dan eindelijk in Irkutsk: het Parijs van Siberië.
Bij het inchecken in het hotel waarschuwt men ons: er is vandaag overdag geen warm water. Ik schiet in de lach want ik had dit al gelezen bij recensies van hotels in Irkutsk. Het blijkt dus doodnormaal te zijn dat er overdag geen warm water is. Als je dan nu na 5 dagen uit de trein stapt, is dat letterlijk een koude douche.

Voor ons maakt het niet uit. We nemen een stratenplan mee en gaan op pad. We wandelen langs bezienswaardigheden, nemen een taxi om enkele uithoeken van de stad te bezoeken en huren voor enkele uren een privé sauna af. Dat regelen de aardige receptionisten van het hotel voor ons.

Ontspannen en opgewarmd gaan we nog een laatste keer Russisch eten. Irkutsk lijkt ons een mooie stad, we hadden er best nog een dag langer willen blijven. Het hotel is ook perfect, we slapen heerlijk maar moeten wel vroeg opstaan.

Mooie architectuur in Irkutsk

Volgende bestemming: Mongolië

Om 7 uur staat de taxi al voor de deur. Van het hotel krijgen we ontbijtpakketjes mee. Om 10 uur zitten we in de trein en rijden we langs het Baikal meer dat echt vlak langs de sporen ligt, je kunt het water bijna aanraken.

Daarna verandert het landschap in een snel tempo. Wij gaan echt naar een ander land dat voelen we en zien we op het moment dat we de trein binnenstappen. Waren de coupé’s in Rusland oud? Deze zijn nog ouder. Maar het is er brandschoon. De dekens zijn wel oud maar schoon en handgemaakt (dat denken we toch).
In de wc’s hangen zelfs toiletblokjes.

De treinbeambtes zien er ook ‘anders’ uit. Zij zijn inwoners van Mongolië, zeker weten.

Lees meer verhalen