De Transmongolië expres door de ogen van een duurzaamheidsexpert

Reisperiode: 6 t/m 18 augustus 2019
Jouw Transsiberië reiziger: Hans 
Vakantiebestemming: China, Mongolië & Rusland
Bouwstenen: Oostelijke Gobi, Ulan Bator & Terelj, Baikalmeer, Yekaterinburg & Moskou
Reisduur: 13 dagen


Duurzaamheidsexpert Hans is veel in China voor zijn architectenbureau. Hij heeft bedacht om dit keer per trein via China, Mongolië en Rusland terug te keren naar Nederland.

Hans is zowel voor werk als privé zeer geïnteresseerd over hoe andere landen omgaan met duurzaamheid. Wat doen de landen en steden hier aan? Leeft dit onderwerp in deze landen? Hij grijpt deze reis aan om meer te weten te komen over de situatie in deze drie landen en gaat op onderzoek uit door het contact aan te gaan met de locals.

Een uniek verhaal is hieruit voortgekomen met een interessante invalshoek.

Lees hieronder het avontuurlijke reisverslag van deze solo-reiziger en leer meer over Hans’ kijk op de milieu-initiatieven van China, Mongolië en Rusland.

Van Shanghai naar Moskou per (hoge snelheids)trein

Ik ben op weg naar Beijing. Met de hoge snelheid trein vanuit Shanghai. Fantastisch reizen, en vandaag ruim 1200 km in een kleine 4 uur. Ruim 310 km/uur. Deze keer “vlieg” ik niet terug. Ik reis al ca 10 x per jaar voor mijn vak als architect op en neer naar China.

Ik reis nu terug met de trein, en via de Transsiberië Express, via Mongolië, naar Moskou, naar huis. Ruim 11000km in 12 dagen. Niet iedere dag reis ik met 300 km/uur.

Ik ga het gesprek aan met iedereen, die er over wil praten, over de klimaatcrisis. Zoekend en onderzoekend naar hoe deze crisis individueel of in dorpen/steden “beleefd” wordt, op dit traject;-) Overmorgen verlaat ik China op weg naar Mongolië. In China is het in 140 jaar nog nooit zo warm geweest.. alweer zo’n overtuigend en verbluffend “record”. Wordt vervolgd.

Vooruitstrevend Beijing

Beijing, wat een stad. Grote ambities zijn hier voelbaar. Cultuur en moderniteit ontmoeten elkaar. Na een paar jaar is het goed om te zien en te voelen dat de stad veranderd, en ten goede.

In de gesprekken die ik voer is het voelbaar dat de mensen trots zijn op hun stad en dat deze door onder andere het klimaatbeleid en de vele schone E auto’s ook zichtbaar verbeterd. Ik zie dat ook! Er rijden 500.000 E bussen inmiddels in China. Fantastisch design. China creëert met haar klimaat beleid haar eigen nieuwe markten. Een transitie die werkt! Even iets anders dan Hollands polderen!

China veranderd exceptioneel snel en is vooruitstreven. Ze halen het “Westen” in als het gaat om de energie transitie, en het halen van haar klimaatdoelen. Veel respect hoe ze dat doen, van onder op vooral en deels met hulp van bovenaf.

De onderstroom doet vooral het werk en zorgt voor een draagvlak. Een grote kracht om echt vooruit te komen. Op weg naar de Mongoolse grens passeren we prachtige landschappen, van stedelijk gebied, bergen, rivieren en meren en dorre woestijn. Maar ook zie ik (nog) sterke vervuiling, grote uitstoot bij steden, en even verder weer enorme uitgestrekte PV landschappen als lappendekens over de bergen uitgestreken.

Tot slot dragen en trotseren de windmolens hoog op de toppen in de bergen de ambitie om China versnelt van de fossiele brandstoffen af te laten kicken.. En dat gaan ze doen. Prachtig, en mooie extreme contrasten. Wordt vervolgd. Morgen de Gobi woestijn en slapen bij Nomaden in een Ger.

Inmiddels ben ik vanuit Beijing op weg naar Ulan bator in Mongolië. Ruim 30 uren met de trein. Beijing heeft een onuitwisbare indruk achtergelaten. Prachtige gesprekken gevoerd. Met Google Translate’s hulp weliswaar.

In de trein naar Mongolië

De afwisselende Oostelijke Gobiwoestijn

De Oostelijke Gobi woestijn is werkelijk adembenemend. Ruimte, vergezichten, afwisselende landschappen en vooral schone lucht. Bijzondere Stupa’s bezocht en andere religieuze boeddhistische “heilige” plekken.

Hoogtepunt was een bezoek aan een boer (o.a. 100 kamelen, 20 geiten en 20 koeien) midden in de Gobiwoestijn. Met zijn gezin wonend in een Ger, waar ik hartelijk ben ontvangen voor een lunch en een indrukwekkend gesprek over “leven” in de woestijn. Hij is met zijn familie de derde generatie, en leeft in de zomer (+40) en in de winter (-30) in de (familie) Ger in de woestijn. Zomer hoog in de bergen, winter in het dal. Met PV panelen en zijn eigen vee en zelfgemaakt voedsel nagenoeg geheel zelfvoorzienend.

Gertent bij nomaden in Mongolië

Nomadenfamilie in Mongolië

Laatste 3 jaar is het warmer dan ooit in de woestijn, aldus de boer.. Maar ik zie de veerkracht, die is groot. Dat gaan ze voorlopig wel “overleven”.

Nu verder naar west Mongolië. Het land heeft mij nu al in zijn greep.

Oostelijke Gobiwoestijn

Contrasterend Ulan Bator & Terelj

Met gemengde gevoelens verlaat ik Ulan Bator. Een stad die sterk in ontwikkeling is. Hier wonen 1,5 miljoen mensen. De helft van de totale bevolking van Mongolië. In de winter (stabiel min 30!) wordt het stoken op kolen aan banden gelegd. Met grote regelmaat wordt een ppm gemeten van ruim 1500 en dat is uiterst ongezond;-) Daar wordt dus aan gewerkt.

Ook rijden zeker 50% in een “Prius”. Een hybride auto en dito weinig uitstoot. Met collega architect uit de stad gesproken over architectuur, klimaat & “beleid”.. In de stad wreekt zich de kennis van en het inzicht in klimaatverandering en haar consequenties. De tijd zal het leren.

Terelj Nationaal Park

Vanuit de hoofdstad een tweedaags bezoek gebracht aan het Terelj National Park. Fabelachtig mooi en een erg indrukwekkende uniek authentiek landschap. Grootse schoonheid in een schier “oneindige” ruimte. Een plek waar de inwoners van Ulan Bator, met name in de winter, een frisse neus kunnen halen. Het voelt als een groot contrast.

Inmiddels in de nachttrein stapvoets door de oneindige steppen van Mongolië op weg naar Irkutsk, aan het Baikalmeer. Irkutsk, ook wel “Het Parijs van Siberië” genoemd. Ik ben benieuwd.

Terelj Nationaal Park in Mongolië

Irkutsk & Baikalmeer

Irkutsk is wat mij betreft niet echt Parijs, maar wellicht is het te kort dag voor mij om dat te ontdekken. Glashelder en schoon water stroomt via de reusachtige rivier de Agora door Irkutsk vanuit het Baikalmeer, en dwars door een waterkracht centrale. Schone energie.

Uit een gesprek met een lokale eco-activiste merk ik op dat sinds 3-4 jaar veel activisten hebben gestreden tegen aantasting van het fragiele ecosysteem van het aangrenzende Baikalmeer. Het reusachtige meer kent een zeldzame biodiversiteit en uniek in de wereld. Het bevat 20% van alle zoetwater op aarde. Het meer is daarnaast het diepste ter wereld, ruim 1600 meter.

Indrukwekkend hoe in deze ogenschijnlijke uithoek “bottom up” activisten hier toch van grote invloed zijn op behoud.. Nadat ik aan de oever van het Baikalmeer heb genoten van “Omul” (lokale forel), bereid ik mij voor op de volgende “etappe.”

Baikalmeer Rusland

Inmiddels zit ik in de Transsiberië expres, “kruisend” dwars door uitgestrekte taiga’s. Het landschap is voortdurend in beweging en betoverend mooi. Wisselende wolkenformaties, oneindige bossen, prachtige rivieren en een zeer kleurrijk pallet van landschappen maken de reis ook hier onuitwisbaar.

De volgende “halte” is Yekaterinburg. De vierde stad van Rusland. Een stad met een bijzondere (bloedige) geschiedenis.

Tussen Irkutsk en Yekaterinburg volgt de Transsiberië Express nagenoeg de zuidelijke begrenzing van de oneindig grenzende taiga’s van Rusland. Dit zijn de grootste bossen ter wereld. Met de bossen in de amazone zijn het de “longen” van onze aarde.

Bewustwording is er, er wordt echter niets mee gedaan. De overheid heeft andere prioriteiten.;-) Lokale initiatieven gaan hier wellicht ook het verschil maken, zoals in Irkutsk? De tijd zal het leren. De uitgestrektheid van de taiga’s zijn weliswaar groots, verbluffend en mooi, maar o, zo kwetsbaar in dit geïsoleerde deel van de wereld.. Bijna in Yekaterinburg, de “poort” naar west Europa!

Op reis met de Transsiberië Express

Woelige geschiedenislessen in Yekaterinburg

Yekaterinburg is een sprankelende welvarende en relatief rijke universiteitsstad. De vierde stad van Rusland. Met een heuze ZahaHadid (“star” architect uit Irak die wereldwijd veel architectonische hoogstandjes heeft ontworpen) in aanbouw.

Inmiddels is er in 2003 een kathedraal gebouwd in neoclassicistische stijl op de plaats van de moord, ter nagedachtenis. De “Church on red blood” genaamd.

Kathedraal op het bloed in Yekaterinburg

De stad baadt in “schone” nucleaire energie, en heeft daardoor ook nauwelijks last van smog. Nucleaire energie is weliswaar qua energie CO2 “schoon”, maar niet te spreken over het “restafval” waar (nog) geen oplossing voor is.. Jongeren in de stad klagen sterk over een onbetrouwbare overheid die de klimaatcrisis absoluut nog onvoldoende erkennen.. Ook hier worden acties ondernomen om het klimaat beter te agenderen.

Nu de laatste “etappe” richting Moskou, het Rode plein en het Kremlin. Zal eens kijken of ik een kop koffie bij Poetin kan scoren en hem ff bijpraat over het “klimaat”.

Uitzicht over Yekaterinburg

Reflectie na een bijzonder avontuur

Vandaag “vlieg” ik het laatste stukje terug van Moskou naar Amsterdam. Mijn Transsiberië reis zit er op. Wat een bijzondere reis. Ruim 11000 km in 2 weken, van Shanghai, via Nanjing en Beijing dwars door Mongolië over en door de “taiga’s” van Rusland naar Moskou.

De landschappen en de schoonheid dreunen nog na, en draag ik in mij mee. Ik ben dankbaar dat ik dit heb mogen meemaken.

Ben er zonder al te veel verwachtingen aan begonnen, maar wat een avontuur. Groots! Geweldige mooie ontmoetingen, zo veel gesprekken over het leven, en de “zin” ervan ;-).

De reis, en natuurlijk het klimaat. Indrukwekkend te ontdekken dat met name de jonge generatie zich meer dan bewust is van een noodzaak tot aanpak van de klimaatcrisis.

Het gevecht tegen de gevestigde orde en “bottom up” initiatieven zijn bemoedigend en inspirerend. Poetin helaas niet kunnen treffen. Wordt vervolgd.

Meer weten over Hans en zijn sustainable reizen en projecten? Ga dan naar zijn Linkedin pagina: https://www.linkedin.com/in/hans-achterbosch-0578b315/

Lees meer verhalen